လက်မောင်းရွှေတောင်ပိုင်ရှင် James Harrison — Anti-D ပလာစမာဖြင့် ကလေး ၂.၄ သန်းခန့်ကို ကာကွယ်ပေးခဲ့သူ

အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် လူငယ်တစ်ဦးသည် ကြီးမားသည့် ခွဲစိတ်ကုသမှုတစ်ခုအပြီး အသက်ရှင်နိုင်ရန် အခြားသူများ၏ သွေးလှူဒါန်းမှုကို အားကိုးခဲ့ရသည်။ ထိုအတွေ့အကြုံက သူ့ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်လာမည်ကို အဲဒီအချိန်က မည်သူမျှ မသိခဲ့ကြပါ။ ထိုလူငယ်မှာ နောက်ပိုင်းတွင် “The Man with the Golden Arm” ဟု ကမ္ဘာအနှံ့ လူသိများလာသည့် သြစတြေးလျနိုင်ငံသား James Harrison ဖြစ်သည်။

အသက် ၁၄ နှစ်မှာ ရခဲ့သည့် အသက်ကယ်သွေး

James Harrison သည် အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်တွင် ရင်ဘတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြီးစားခွဲစိတ်မှု ခံယူခဲ့ရပြီး သွေးအများအပြား လက်ခံခဲ့ရသည်။ Australian Red Cross Lifeblood ၏ မှတ်တမ်းအရ ထိုခွဲစိတ်မှုအတွင်း သူသည် သွေးယူနစ် တစ်ဒါဇင်ကျော် လက်ခံခဲ့ရသည်။ မိမိအသက်ကို မသိသူများ၏ သွေးလှူဒါန်းမှုက ကယ်တင်ပေးခဲ့ကြောင်း နားလည်လာသည့်အခါ Harrison သည် ကိုယ်တိုင်လည်း အရွယ်ရောက်လာပါက သွေးလှူမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်သည့် ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှစ၍ သူသည် သွေးနှင့် ပလာစမာကို ပုံမှန်လှူဒါန်းခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း ၆၀ ကျော်တိုင် တစ်သမတ်တည်း ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအကြိမ်လှူဒါန်းမှုကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ အသက် ၈၁ နှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း လှူဒါန်းမှုအကြိမ်ရေ ၁,၁၇၃ ကြိမ်အထိ ရှိခဲ့သည်။

သူ့သွေးထဲက ထူးခြားသည့် Anti-D antibody

Harrison ၏ ပလာစမာကို ဆရာဝန်များနှင့် သွေးဘဏ်ပညာရှင်များ စစ်ဆေးသည့်အခါ Anti-D ဟုခေါ်သည့် antibody ပမာဏ ထူးခြားစွာ ပါဝင်နေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ Anti-D antibody သည် Rh-negative သွေးအမျိုးအစားရှိ မိခင်တစ်ဦးက Rh-positive ကလေးကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော Rhesus D Haemolytic Disease of the Foetus and Newborn ကို ကာကွယ်ရာတွင် အရေးကြီးသည်။

Rh-negative မိခင်၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်က Rh-positive ကလေး၏ သွေးနီဥများကို နိုင်ငံခြားအရာဝတ္ထုတစ်ခုကဲ့သို့ မှတ်ယူပြီး antibody များဖြင့် တိုက်ခိုက်နိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ကိုယ်ဝန်များတွင် ထိုအခြေအနေသည် ပိုမိုအန္တရာယ်ရှိလာနိုင်ပြီး ကလေးတွင် သွေးအားနည်းခြင်း၊ အသည်းအရွယ်ကြီးခြင်း၊ ဦးနှောက်ထိခိုက်ခြင်း၊ ပြင်းထန်လျှင် သန္ဓေသားသေဆုံးခြင်းအထိ ဖြစ်နိုင်သည်။

Anti-D immunoglobulin ကို အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော မိခင်များထံ သင့်လျော်သည့်အချိန်တွင် ထိုးပေးခြင်းအားဖြင့် မိခင်၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်က Rh-positive သွေးဆဲလ်များအပေါ် အမြဲတမ်းမှတ်ဉာဏ်တည်ဆောက်ပြီး တိုက်ခိုက်မည့်အခြေအနေကို တားဆီးနိုင်သည်။ Harrison ၏ ပလာစမာသည် အဆိုပါ Anti-D ဆေး ထုတ်လုပ်ရာတွင် အလွန်တန်ဖိုးရှိခဲ့သည်။

“ကလေး ၂.၄ သန်း” ဆိုသည့်အရေအတွက် ဘယ်ကလာသလဲ

အွန်လိုင်းတွင် James Harrison က “ကလေး သန်း ၂၀” ကို ကယ်တင်ခဲ့သည်ဟု ရေးသားထားသည့် ပို့စ်များ ရှိသော်လည်း Australian Red Cross Lifeblood ၏ တရားဝင်အချက်အလက်များအရ မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ခန့်မှန်းအရေအတွက်မှာ ကလေး ၂.၄ သန်းခန့် ဖြစ်သည်။ Lifeblood က သြစတြေးလျနိုင်ငံ၏ မွေးဖွားမှုဒေတာများ၊ Anti-D လက်ခံခဲ့သည့် မိခင်အရေအတွက်နှင့် Rh disease ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည့် သေဆုံးမှုအန္တရာယ်တို့ကို အခြေခံကာ ထိုအရေအတွက်ကို ခန့်မှန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

ဆိုလိုသည်မှာ Harrison သည် ကလေး ၂.၄ သန်းကို တစ်ဦးချင်း တိုက်ရိုက်ဆေးကုသပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သူ၏ ပလာစမာမှ ထုတ်လုပ်ထားသည့် Anti-D ကုသမှုများက ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များကို ကာကွယ်ပေးခဲ့ပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် ကလေးများစွာ၏ အသက်နှင့် ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

“လက်မောင်းရွှေတောင်” ဟု ဘာကြောင့်ခေါ်ကြသလဲ

Harrison ၏ လှူဒါန်းမှုသည် ငွေကြေးမဟုတ်သော်လည်း အဖိုးတန်ဆုံးအရာတစ်ခုဖြစ်သည့် လူ့အသက်ကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ သူ၏ သွေးနှင့် ပလာစမာသည် တစ်ကြိမ်နှစ်ကြိမ်သာ အသုံးဝင်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆယ်စုနှစ်များစွာ ထပ်ခါထပ်ခါ ကူညီနိုင်ခဲ့သဖြင့် မီဒီယာများနှင့် သွေးလှူအဖွဲ့အစည်းများက သူ့ကို “The Man with the Golden Arm” ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။

သူ၏ လှူဒါန်းမှုက သြစတြေးလျနိုင်ငံ Anti-D ပရိုဂရမ်၏ အစောပိုင်းတိုးတက်မှုတွင် အရေးပါခဲ့ပြီး နိုင်ငံအတွင်း Anti-D လိုအပ်ချက်ကို ကိုယ်တိုင်ဖြည့်ဆည်းနိုင်သည့်အဆင့်ရောက်ရန်လည်း အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ Lifeblood အဆိုအရ ယနေ့အချိန်တွင် Anti-D ပရိုဂရမ်အတွက် သတ်မှတ်ချက်ကိုက်ညီသည့် donor အရေအတွက်သည် အလွန်နည်းပါးနေဆဲဖြစ်သည်။

သူ့ဘဝပြီးဆုံးသွားပေမယ့် အမွေအနှစ်က ဆက်ရှင်သန်နေဆဲ

James Harrison သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်တွင် အသက် ၈၈ နှစ်အရွယ်၌ သြစတြေးလျရှိ nursing home တစ်ခုတွင် အိပ်ပျော်နေစဉ် ငြိမ်းချမ်းစွာ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်ဟု Australian Red Cross Lifeblood က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူ၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအမွေအနှစ်သည် ထိုနေရာတွင် မဆုံးသွားခဲ့ပါ။

Lifeblood နှင့် Walter and Eliza Hall Institute of Medical Research (WEHI) သုတေသနအဖွဲ့များသည် Harrison နှင့် အခြား Anti-D donor များ၏ antibody ကို အခြေခံကာ ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်း Anti-D antibody ထုတ်လုပ်နိုင်ရေးကို ဆက်လက်သုတေသနပြုနေသည်။ “James in a Jar” ဟု အမည်ပြောင်ပေးထားသည့် ထိုစီမံကိန်းသည် တစ်နေ့တွင် လူသား donor အနည်းစုအပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များနှင့် ကလေးများကို ကာကွယ်နိုင်မည့် အလားအလာရှိသည်။

လူတစ်ယောက်၏ ပုံမှန်လုပ်ဆောင်မှုက ဘယ်လောက်ဝေးဝေးထိ သက်ရောက်နိုင်သလဲ

James Harrison ၏ ဇာတ်လမ်းသည် ထူးခြားသည့် antibody ရှိခြင်းကြောင့်သာ အရေးပါခြင်းမဟုတ်ပါ။ အရေးကြီးဆုံးအချက်မှာ သူသည် တစ်ကြိမ်ကတိပြုခဲ့သည့်အရာကို ဆယ်စုနှစ်များစွာ မပျက်မကွက် ဆက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူ့အသက်ကို တစ်ချိန်က မသိသူများ၏ သွေးက ကယ်တင်ခဲ့ပြီးနောက် သူကလည်း မတွေ့ဖူးသည့် မိခင်များနှင့် ကလေးများအတွက် ကိုယ်တိုင်ပြန်လည်ပေးဆပ်ခဲ့သည်။

လူတစ်ယောက်၏ သေးငယ်သည့်ကတိတစ်ခု၊ ပုံမှန်ပြုလုပ်သည့် လှူဒါန်းမှုတစ်ခုနှင့် တစ်သက်တာဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည့် တာဝန်ယူမှုတစ်ခုက နောက်ဆုံးတွင် လူသန်းပေါင်းများစွာ၏ ဘဝနှင့် ဆက်စပ်သွားနိုင်ကြောင်း James Harrison ၏ “လက်မောင်းရွှေတောင်” ဇာတ်လမ်းက ပြသနေသည်။