မြန်မာ့သမိုင်းထဲက မေ့လျော့ခံထားရတဲ့ အမျိုးသမီးများ

မြန်မာ့ရာဇဝင်စာမျက်နှာတွေကို လှန်ကြည့်လိုက်ရင် အနော်ရထာ၊ ဘုရင့်နောင်၊ အလောင်းဘုရား၊ မင်းတုန်းမင်းလို ဘုရင်တွေရဲ့အမည်တွေကို အကြိမ်ကြိမ်တွေ့ရတယ်။ စစ်ပွဲတွေ၊ နန်းတက်ပွဲတွေ၊ နယ်မြေချဲ့ထွင်မှုတွေကိုလည်း အသေးစိတ်ဖတ်ရတယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒီအဖြစ်အပျက်တွေရဲ့ နောက်မှာ အမျိုးသမီးတွေ မရှိခဲ့ဘူးလား။

ရှိခဲ့တယ်။

တချို့က နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့တယ်။ တချို့က နန်းဆက်ခံရေးကို ပြောင်းလဲစေခဲ့တယ်။ တချို့က ဘာသာရေးနဲ့ စာပေကို ထောက်ပံ့ခဲ့တယ်။ တချို့က စစ်ရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးအကြား အသက်ရှင်ခဲ့ရတယ်။ တချို့ရဲ့အမည်တွေကို ကျောက်စာထဲမှာ တွေ့ရပေမယ့် လူအများရဲ့ သမိုင်းမှတ်ဉာဏ်ထဲမှာတော့ မရှိတော့ဘူး။

ဒီဆောင်းပါးက “မြန်မာ့သမိုင်းမှာ အရေးကြီးဆုံးအမျိုးသမီး ၁၀ ဦး” ဆိုတဲ့ အဆင့်သတ်မှတ်စာရင်း မဟုတ်ဘူး။ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ဘုရင်ရဲ့ မိဖုရား၊ မင်းသားရဲ့ မိခင်ဆိုတဲ့ နောက်ခံဇာတ်ကောင်အဖြစ်ပဲ မမြင်ဘဲ သူတို့ကိုယ်တိုင် သမိုင်းကို ဘယ်လိုထိတွေ့ပြောင်းလဲစေခဲ့သလဲဆိုတာ ပြန်ကြည့်ဖို့ ဖြစ်တယ်။

ရာဇဝင်မှာ အမျိုးသမီးတွေ ဘာကြောင့် ပျောက်သွားတာလဲ

ရှေးရာဇဝင်အများစုကို နန်းတော်၊ မင်းဆက်နဲ့ စစ်ရေးအဖြစ်အပျက်တွေကို ဗဟိုထားပြီး ရေးခဲ့တယ်။ အာဏာအမြင့်ဆုံးနေရာမှာ အမျိုးသားဘုရင်တွေ အများဆုံးရှိတာကြောင့် သူတို့ရဲ့အမည်တွေက မှတ်တမ်းထဲ ပိုများတယ်။

ဒါပေမယ့် ကျောက်စာနဲ့ လှူဒါန်းမှုမှတ်တမ်းတွေကို ကြည့်ရင် အခြားပုံတစ်ခု ပေါ်လာတယ်။ အမျိုးသမီးတွေဟာ မြေ၊ ရွှေ၊ ငွေ၊ ကျွန်၊ လယ်နဲ့ ပစ္စည်းတွေ လှူဒါန်းခဲ့တယ်။ ဘုရားနဲ့ ကျောင်းတည်ခဲ့တယ်။ ကိုယ်ပိုင်ပိုင်ဆိုင်မှုရှိခဲ့တယ်။ တော်ဝင်အမျိုးသမီးတွေဟာ မြို့၊ ရွာနဲ့ ဝင်ငွေရင်းမြစ်တွေကို ပိုင်စားခွင့် ရရှိနိုင်ခဲ့တယ်။

အမျိုးသမီးတစ်ဦးရဲ့ အရေးပါမှုဟာ စစ်မြေပြင်မှာ ဓားကိုင်ခဲ့မကိုင်ခဲ့နဲ့ပဲ မဆုံးဖြတ်ဘူး။ သူမရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ မိသားစုကွန်ရက်၊ သားသမီး၊ ဘာသာရေးအလှူနဲ့ နန်းတွင်းသြဇာကလည်း နိုင်ငံရေးအင်အား ဖြစ်နိုင်တယ်။

ဖွားစော — ပုဂံနန်းတော်ရဲ့ အားကောင်းတဲ့ အမျိုးသမီး

ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်းကို ပြောရင် မိဖုရားဖွားစောကို ချန်ထားလို့ မရဘူး။

ဖွားစောဟာ ပုဂံမင်းဆက်ရဲ့ နောက်ဆုံးကာလ နိုင်ငံရေးမှာ အရေးပါခဲ့တဲ့ တော်ဝင်အမျိုးသမီးတစ်ဦးအဖြစ် ကျောက်စာနဲ့ သမိုင်းလေ့လာချက်တွေမှာ ပေါ်လာတယ်။ သူမဟာ မင်းများစွာရဲ့ နန်းတွင်းကာလကို ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး နန်းဆက်ခံရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုအတွက် သြဇာရှိခဲ့သူလို့ သတ်မှတ်ကြတယ်။

ပုဂံနိုင်ငံဟာ ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းမှာ နိုင်ငံရေးဖိအားများလာပြီး မွန်ဂိုအင်ပါယာနဲ့ ဆက်ဆံရေးပြဿနာတွေ ရှိနေချိန် ဖြစ်တယ်။ ဒီလိုအချိန်မှာ နန်းတွင်းအတွေ့အကြုံများတဲ့ တော်ဝင်အမျိုးသမီးတစ်ဦးရဲ့ သြဇာဟာ အရေးကြီးလာတယ်။

ဖွားစောရဲ့ အလှူကျောက်စာတွေက သူမမှာ ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်နဲ့ ဘာသာရေးဂုဏ်သိက္ခာ ရှိခဲ့တာကိုလည်း ပြတယ်။

သူမကို “ဘုရင်ရဲ့မိဖုရား” လို့ပဲ ဖော်ပြရင် သူမရဲ့ အခန်းကဏ္ဍတစ်ဝက်ပဲ မြင်ရမယ်။ သူမဟာ ပုဂံနောက်ဆုံးကာလ တော်ဝင်နိုင်ငံရေးထဲမှာ အသက်ရှည်စွာ သြဇာရှိခဲ့တဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဖြစ်တယ်။

ရှင်စောပု — ကိုယ်တိုင်အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ မိဖုရားဘုရင်

မြန်မာ့သမိုင်းမှာ အမျိုးသမီးတစ်ဦး နိုင်ငံကို တရားဝင်အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ အထင်ရှားဆုံးဥပမာတွေထဲက တစ်ဦးက ရှင်စောပု ဖြစ်တယ်။

၁၅ ရာစုမှာ ဟံသာဝတီနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ ရှင်စောပုဟာ နန်းတွင်းအမျိုးသမီးတစ်ယောက်အဖြစ်သာ မနေခဲ့ဘူး။ သူမကိုယ်တိုင် အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်လာခဲ့တယ်။

သူမရဲ့ဘဝဟာ တော်ဝင်မိသားစုရဲ့ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲတွေနဲ့ ပြည့်နေတယ်။ အင်းဝနဲ့ ဟံသာဝတီကြား ပဋိပက္ခတွေထဲမှာ အင်းဝဘက်ကို ရောက်ရှိနေခဲ့ရတဲ့ကာလ ရှိခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း ဟံသာဝတီကို ပြန်လာကာ နန်းတက်ခဲ့တယ်။

ရှင်စောပုကို အထူးမှတ်မိစေတဲ့အရာက ရွှေတိဂုံစေတီနဲ့ သူမရဲ့ ဆက်နွယ်မှု ဖြစ်တယ်။ သူမဟာ ရွှေတိဂုံကို အလွန်အမင်း ထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး ကိုယ်အလေးချိန်နဲ့ညီတဲ့ ရွှေကို လှူဒါန်းခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ရိုးရာမှတ်တမ်းလည်း ကျော်ကြားတယ်။ အဲဒီအသေးစိတ်ကိန်းဂဏန်းနဲ့ ဇာတ်ကြောင်းတွေကို ရင်းမြစ်အလိုက် သတိထားဖတ်ရပေမယ့် သူမရဲ့ ဘာသာရေးထောက်ပံ့မှုကြီးမားခဲ့တာကတော့ ထင်ရှားတယ်။

သူမရဲ့ နန်းစံကာလဟာ အမျိုးသမီးအုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးဟာ ရှေးမြန်မာနိုင်ငံရေးမှာ လုံးဝမဖြစ်နိုင်တဲ့အရာ မဟုတ်ကြောင်း ပြတယ်။

မိဖုရားစော — နန်းဆက်ခံရေးရဲ့ နောက်ကွယ်က အာဏာ

မြန်မာ့သမိုင်းမှာ “မိဖုရားစော” ဆိုတဲ့ ဘွဲ့နဲ့ အမည်မျိုးစုံရှိတာကြောင့် ရာဇဝင်ဖတ်ရာမှာ အလွယ်တကူ ရောထွေးနိုင်တယ်။ အထူးသဖြင့် အင်းဝနဲ့ ပုဂံနှောင်းပိုင်းကာလ တော်ဝင်အမျိုးသမီးတွေကို လေ့လာတဲ့အခါ မိခင်ဘက်မျိုးရိုးနဲ့ မိဖုရားအဆင့်ဟာ နန်းဆက်ခံရေးမှာ အရေးကြီးတာကို တွေ့ရတယ်။

မင်းသားတစ်ပါးမှာ တော်ဝင်ဖခင်ရှိတာတင် မလုံလောက်ဘူး။ သူ့မိခင်က ဘယ်အဆင့်က မိဖုရားလဲ၊ ဘယ်မျိုးရိုးကလဲ၊ ဘယ်အရာရှိအုပ်စုနဲ့ ဆက်နွယ်လဲဆိုတာက နန်းတက်နိုင်ခြေကို သက်ရောက်စေနိုင်တယ်။

ဒါကြောင့် ရာဇဝင်မှာ မိဖုရားအမည်တစ်ခုကို “ဘယ်မင်းရဲ့ မိဖုရား” ဆိုပြီး တစ်ကြောင်းတည်းရေးထားပေမယ့် သူမဟာ နောက်မင်းဆက်တစ်ခုရဲ့ တရားဝင်မှုကို ချိတ်ဆက်ပေးနေတဲ့ လူတစ်ယောက် ဖြစ်နိုင်တယ်။

ဒီလိုအမျိုးသမီးတွေဟာ နာမည်ကြီးစစ်သူရဲကောင်းတွေလို မထင်ရှားပေမယ့် မင်းဆက်တည်တံ့ရေးရဲ့ အခြေခံကွန်ရက်ထဲမှာ ရှိခဲ့ကြတယ်။

မင်းတုန်းမင်းခေတ် မိဖုရားတွေ — အိမ်ထောင်ရေးထက်ပိုတဲ့ နိုင်ငံရေး

ကုန်းဘောင်နန်းတွင်းမှာ မိဖုရားအများအပြားရှိခဲ့တယ်။ ဒီအိမ်ထောင်ရေးတွေကို ယနေ့ခေတ်အချစ်ရေးအမြင်နဲ့ပဲ ကြည့်ရင် နားလည်ဖို့ခက်တယ်။

မိဖုရားတစ်ပါးဟာ ဒေသအာဏာရှိမိသားစု၊ တော်ဝင်မျိုးရိုး သို့မဟုတ် နန်းတွင်းအုပ်စုတစ်ခုနဲ့ ဆက်နွယ်နိုင်တယ်။ သူမကို ပေးထားတဲ့ ဘွဲ့၊ နန်းဆောင်၊ မြို့စားနယ်မြေနဲ့ သားသမီးတွေဟာ နိုင်ငံရေးအဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်။

မင်းတုန်းမင်းကွယ်လွန်ခါနီးမှာ နန်းဆက်ခံသူကို ရှင်းလင်းစွာ တစ်ဦးတည်း မသတ်မှတ်ထားနိုင်တဲ့အခြေအနေကြောင့် မိဖုရား၊ မင်းသား၊ ဝန်ကြီးနဲ့ နန်းတွင်းအုပ်စုတွေကြား အင်အားချိန်ခွင်လျှာ အလွန်အရေးကြီးလာတယ်။

အဲဒီအခြေအနေက နောက်ဆုံး သီပေါမင်း နန်းတက်လာတဲ့ နောက်ခံဖြစ်လာတယ်။

ဆင်ဖြူမရှင် — သမိုင်းမှာ အပြစ်တင်ခံရဆုံး မိဖုရားတစ်ပါး

ဆင်ဖြူမရှင်ဟာ မင်းတုန်းမင်းရဲ့ မိဖုရားတစ်ပါးဖြစ်ပြီး စုဖုရားလတ်ရဲ့ မိခင် ဖြစ်တယ်။ သီပေါမင်းနန်းတက်တဲ့ကာလနဲ့ ၁၈၇၉ ခုနှစ် တော်ဝင်မိသားစုဝင်များ သတ်ဖြတ်ခံရမှုအကြောင်း ပြောတဲ့အခါ သူမရဲ့အမည်ကို အမြဲလိုလို တွေ့ရတယ်။

ကိုလိုနီခေတ်ဗြိတိသျှရေးသားချက်တွေမှာ ဆင်ဖြူမရှင်ကို နန်းတွင်းလုပ်ကြံမှုတွေရဲ့ အဓိကကြိုးကိုင်သူ၊ အာဏာမက်မောသူအဖြစ် ပုံဖော်ထားတာ များတယ်။

ဒါပေမယ့် ခေတ်သစ်သမိုင်းလေ့လာရာမှာ ဒီပုံရိပ်ကို ရင်းမြစ်ဝေဖန်မှုမရှိဘဲ လက်ခံလို့မရဘူး။ ကိုလိုနီအာဏာက သိမ်းပိုက်မယ့် နိုင်ငံရဲ့ နန်းတွင်းကို ရက်စက်ပြီး မတည်ငြိမ်တဲ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖြစ် ပုံဖော်ခြင်းဟာ နိုင်ငံရေးအကျိုးရှိနိုင်တယ်။

တစ်ဖက်မှာ ဆင်ဖြူမရှင်ဟာ နန်းဆက်ခံရေးမှာ အမှန်တကယ် သြဇာရှိခဲ့တဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထားတွေ ရှိတယ်။

ဒါကြောင့် သူမကို သူရဲကောင်းအဖြစ် ပြန်ရေးဖို့လည်း မလိုသလို လူဆိုးတစ်ဦးအဖြစ်ပဲ သတ်မှတ်ဖို့လည်း မလုံလောက်ဘူး။ သူမဟာ ကုန်းဘောင်နောက်ဆုံးကာလရဲ့ အာဏာပြိုင်ဆိုင်မှုထဲက အရေးကြီးတဲ့ နိုင်ငံရေးကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်တယ်။

စုဖုရားလတ် — “ဆိုးသွမ်းမိဖုရား” ဆိုတဲ့ပုံရိပ်နောက်က လူသား

စုဖုရားလတ်ကို မြန်မာလူအများ သိကြတယ်။ ဒါပေမယ့် သိကြတဲ့ပုံစံက များသောအားဖြင့် သီပေါမင်းကို လွှမ်းမိုးထားတဲ့ မိဖုရား၊ မနာလိုတဲ့မိဖုရား သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်ကို မုန်းတီးတဲ့ နောက်ဆုံးမိဖုရားဆိုတဲ့ ပုံရိပ်တွေ ဖြစ်တယ်။

သူမဟာ မေ့လျော့ခံထားရသူ မဟုတ်ပေမယ့် သူမရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အသံနဲ့ အတွေ့အကြုံက မကြာခဏ မေ့လျော့ခံထားရတယ် လို့ ဆိုနိုင်တယ်။

၁၈၈၅ ခုနှစ်မှာ နန်းတော်ဆုံးရှုံးတဲ့အခါ စုဖုရားလတ်ဟာ အသက်ငယ်သေးတယ်။ မိသားစုနဲ့အတူ အိန္ဒိယကို ပြည်နှင်ခံရတယ်။ Ratnagiri မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ နေခဲ့ရတယ်။ သူမရဲ့ သမီးတွေဟာလည်း ကိုယ့်နိုင်ငံနဲ့ဝေးတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ကြီးပြင်းခဲ့ရတယ်။

နောက်ပိုင်း မြန်မာပြည်ပြန်လာခွင့်ရပေမယ့် ဘုရင်စနစ်က မရှိတော့ဘူး။ သူမဟာ နောက်ဆုံးမိဖုရားအဖြစ် အမှတ်တရတစ်ခုဖြစ်နေပြီး အာဏာမရှိတော့တဲ့ တော်ဝင်အမျိုးသမီးအဖြစ် ရန်ကုန်မှာ ဘဝအဆုံးသတ်ခဲ့တယ်။

စုဖုရားလတ်ရဲ့ဘဝကို နန်းတွင်းကောလာဟလတွေနဲ့ပဲ ဖတ်ရင် ၁၉ ရာစု ကိုလိုနီသိမ်းပိုက်မှုကြောင့် တစ်မိသားစုရဲ့ဘဝ ဘယ်လောက်ပြောင်းသွားသလဲဆိုတာ မမြင်နိုင်ဘူး။

စာမကျန်ခဲ့တဲ့ အမျိုးသမီးထောင်ပေါင်းများစွာ

မိဖုရားတွေအကြောင်းတော့ အနည်းဆုံး နာမည်ကျန်တယ်။ ဒါပေမယ့် ရှေးမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သမိုင်းကို အမှန်တကယ် ထမ်းထားတဲ့ အမျိုးသမီးအများစုမှာ နာမည်တောင် မကျန်ဘူး။

လယ်ထဲမှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ အမျိုးသမီးတွေ။ ဈေးမှာ ရောင်းဝယ်ခဲ့သူတွေ။ အထည်ယက်ခဲ့သူတွေ။ ဘုရားတည်ဖို့ အုတ်သယ်ခဲ့သူတွေ။ စစ်ထွက်သွားတဲ့ မိသားစုဝင်တွေရဲ့ အိမ်နဲ့ လယ်ကို ဆက်ထိန်းခဲ့သူတွေ။ ကလေးမွေးပြီး မိသားစုကို ပြုစုခဲ့သူတွေ။ ဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေကို အစားအသောက်နဲ့ လုပ်အားပေးခဲ့သူတွေ။

သူတို့မရှိဘဲ ရာဇဝင်ထဲက တပ်ကြီးတွေ ချီတက်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ မြို့ကြီးတွေ ရပ်တည်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ဘုရားစေတီတွေ တည်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။

ဒါပေမယ့် ရာဇဝင်က သူတို့ရဲ့အမည်ကို အများအားဖြင့် မရေးထားဘူး။

ကျောက်စာတွေက အမျိုးသမီးတွေရဲ့အသံကို ဘယ်လိုပြန်ပေးသလဲ

ရာဇဝင်စာအုပ်တွေထက် ကျောက်စာတွေမှာ သာမန်လူတွေရဲ့ဘဝကို ပိုနီးကပ်စွာ တွေ့နိုင်တဲ့အခါရှိတယ်။

အမျိုးသမီးအလှူရှင်တစ်ဦးက သူမပိုင်တဲ့ မြေ၊ လယ်၊ ရွှေ၊ ငွေ၊ တိရစ္ဆာန်နဲ့ အမှုထမ်းတွေကို ဘုရား သို့မဟုတ် ကျောင်းကို လှူတယ်ဆိုတဲ့ မှတ်တမ်းတွေ ရှိတယ်။

ဒီလိုကျောက်စာတစ်ချပ်က အရာနှစ်ခု ပြောပြတယ်။

ပထမ — အမျိုးသမီးမှာ ပိုင်ဆိုင်မှုရှိနိုင်တယ်။

ဒုတိယ — သူမမှာ ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ပြီး အလှူလုပ်နိုင်တဲ့ စီးပွားရေးအခွင့်အာဏာ ရှိနိုင်တယ်။

ဒါကြောင့် ရှေးမြန်မာအမျိုးသမီးအားလုံးကို အမျိုးသားရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုအောက်မှာ ဘာအခွင့်အရေးမှမရှိတဲ့ လူအုပ်စုအဖြစ် ရိုးရှင်းစွာ ဖော်ပြတာ သမိုင်းအထောက်အထားနဲ့ မကိုက်ညီဘူး။

တစ်ဖက်မှာလည်း ဒီအချက်ကြောင့် အမျိုးသမီးအားလုံး တန်းတူအခွင့်အရေးရှိခဲ့တယ်လို့ မဆိုနိုင်ဘူး။ လူမှုအဆင့်၊ ကျွန်/အမှုထမ်းအခြေအနေ၊ တော်ဝင်မျိုးရိုးနဲ့ စီးပွားရေးအင်အားက သူတို့ရဲ့ လွတ်လပ်မှုကို အလွန်ကွာခြားစေတယ်။

အမျိုးသမီးတွေ စီးပွားရေးမှာ အရေးကြီးခဲ့သလား

မြန်မာ့လူမှုသမိုင်းမှာ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ဈေးရောင်းဝယ်မှုနဲ့ မိသားစုစီးပွားရေးအခန်းကဏ္ဍဟာ ထင်ရှားတယ်။ နောက်ပိုင်းကိုလိုနီခေတ် မှတ်တမ်းတွေမှာလည်း မြန်မာအမျိုးသမီးတွေ ဈေးကွက်နဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ အားကောင်းစွာ ပါဝင်တာကို နိုင်ငံခြားလေ့လာသူတွေ သတိပြုရေးသားခဲ့ကြတယ်။

ဒီအလေ့အထရဲ့ အမြစ်တွေဟာ ကိုလိုနီခေတ်မှ စတင်တာ မဟုတ်ဘဲ ရှေးခေတ်ပိုင်ဆိုင်မှုနဲ့ အမွေဆက်ခံမှုစနစ်တွေအထိ ပြန်ကြည့်နိုင်တယ်။

မိသားစုတစ်ခုရဲ့ စီးပွားရေးကို ထိန်းတဲ့သူဟာ နိုင်ငံရေးရာထူးမရှိလို့ သမိုင်းမှာ အရေးမကြီးသူ မဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ အခွန်၊ ဈေးကွက်နဲ့ စားနပ်ရိက္ခာစနစ်ဟာ အိမ်ထောင်စုစီးပွားရေးတွေပေါ်မှာပဲ တည်နေတယ်။

အမျိုးသမီးတွေ စစ်ပွဲကို ဘယ်လိုခံစားခဲ့ရသလဲ

ရာဇဝင်က “ဘုရင်က တပ်တော်ချီတယ်၊ မြို့ကို သိမ်းတယ်” လို့ စာကြောင်းအနည်းငယ်နဲ့ ရေးနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် စစ်တပ်ဖြတ်သွားတဲ့ ရွာတစ်ရွာအတွက် အဲဒီစာကြောင်းဟာ ဘဝတစ်ခုလုံး ပြောင်းသွားတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။

အမျိုးသားတွေ စစ်မှုထမ်းဖို့ ခေါ်သွားခံရနိုင်တယ်။ လယ်ယာလုပ်အား လျော့သွားတယ်။ ရိက္ခာကို စစ်တပ်အတွက် ပေးရနိုင်တယ်။ မြို့ဝိုင်းခံရရင် အစာရှားနိုင်တယ်။ စစ်ရှုံးရင် လူတွေ ဖမ်းဆီးရွှေ့ပြောင်းခံရနိုင်တယ်။

ဒီအခြေအနေမှာ အိမ်၊ ကလေး၊ အသက်ကြီးသူနဲ့ စားနပ်ရိက္ခာကို ဆက်ထိန်းထားရသူတွေထဲမှာ အမျိုးသမီးတွေ အများကြီး ပါတယ်။

စစ်ပွဲသမိုင်းကို စစ်သူကြီးနဲ့ တပ်အင်အားစာရင်းပဲ ကြည့်ရင် ဒီအပိုင်း ပျောက်သွားတယ်။

အမျိုးသမီးတွေကို “နောက်ကွယ်က အင်အား” လို့ပဲ ခေါ်သင့်သလား

ဒီစကားက ချီးကျူးသလိုထင်ရပေမယ့် တစ်ခါတလေ ပြဿနာရှိတယ်။

ရှင်စောပုလို အမျိုးသမီးဟာ နောက်ကွယ်မှာ မရှိဘူး။ သူမကိုယ်တိုင် အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်တယ်။ ဖွားစောလို တော်ဝင်အမျိုးသမီးမှာလည်း မှတ်တမ်းတင်နိုင်တဲ့ ကိုယ်ပိုင်ပိုင်ဆိုင်မှုနဲ့ နိုင်ငံရေးသြဇာရှိတယ်။

ဈေးရောင်းတဲ့အမျိုးသမီး၊ မြေပိုင်အလှူရှင်၊ ကျောင်းထောက်ပံ့သူတွေဟာလည်း တစ်စုံတစ်ယောက်ရဲ့ နောက်ကွယ်မှာပဲ ရှိနေသူတွေ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ကိုယ်တိုင် စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုစနစ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်တယ်။

ဒါကြောင့် သမိုင်းကို ပြန်ဖတ်တဲ့အခါ “အမျိုးသားကြီးတစ်ယောက်ရဲ့နောက်မှာ အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ရှိတယ်” ဆိုတဲ့ စကားထက် ပိုဝေးဝေးကြည့်ရမယ်။

တချို့အချိန်မှာ အမျိုးသမီးဟာ နောက်မှာ မဟုတ်ဘူး။ သမိုင်းဖြစ်နေတဲ့နေရာထဲမှာ ကိုယ်တိုင်ရှိနေခဲ့တာ ဖြစ်တယ်။

မေ့လျော့ခံရတာ နာမည်မသိလို့ပဲ မဟုတ်ဘူး

တစ်ယောက်ရဲ့နာမည်ကို သိပေမယ့် သူ့အကြောင်းကို တစ်ဖက်သတ်ပုံပြင်တစ်ခုနဲ့ပဲ မှတ်မိနေရင်လည်း သူ့ရဲ့ သမိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်း မေ့လျော့ခံထားရတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။

စုဖုရားလတ်ကို “မနာလိုတဲ့မိဖုရား” လို့ပဲ သိရင် သူမရဲ့ ပြည်နှင်ဒဏ်ဘဝ ပျောက်သွားတယ်။ ဆင်ဖြူမရှင်ကို “ကြိုးကိုင်သူ” လို့ပဲ သိရင် နန်းဆက်ခံရေးစနစ်ရဲ့ ရှုပ်ထွေးမှု ပျောက်သွားတယ်။ ရှင်စောပုကို ရွှေတိဂုံအလှူရှင်လို့ပဲ သိရင် သူမကိုယ်တိုင် နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ခဲ့တာ ပျောက်သွားတယ်။

ဒါကြောင့် သမိုင်းထဲက အမျိုးသမီးတွေကို ပြန်ရှာတယ်ဆိုတာ နာမည်အသစ်တွေ ရှာတာတင် မဟုတ်ဘူး။ သိပြီးသားနာမည်တွေကိုပါ မေးခွန်းအသစ်နဲ့ ပြန်ဖတ်တာ ဖြစ်တယ်။

မြန်မာ့သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်လိုက်ရင်

ဘုရင်တွေက နိုင်ငံတည်ဆောက်ခဲ့ကြတယ်ဆိုတာ မှန်တယ်။ စစ်သူကြီးတွေက စစ်တိုက်ခဲ့ကြတယ်ဆိုတာလည်း မှန်တယ်။

ဒါပေမယ့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဟာ နန်းတော်နဲ့ စစ်တပ်တင် မဟုတ်ဘူး။

လယ်ရှိတယ်။ ဈေးရှိတယ်။ အိမ်ထောင်စုရှိတယ်။ ဘုန်းကြီးကျောင်းရှိတယ်။ လက်မှုပညာရှိတယ်။ ကလေးမွေးဖွားမှုရှိတယ်။ ပိုင်ဆိုင်မှုလွှဲပြောင်းမှုရှိတယ်။ ဘာသာရေးအလှူရှိတယ်။

ဒီနေရာတိုင်းမှာ အမျိုးသမီးတွေ ရှိခဲ့တယ်။

တချို့နာမည်တွေ ကျောက်ပေါ်မှာ ကျန်ခဲ့တယ်။ တချို့နာမည်တွေ ရာဇဝင်ထဲမှာ စာကြောင်းတစ်ကြောင်းပဲ ကျန်ခဲ့တယ်။ တချို့နာမည်တွေ လုံးဝပျောက်သွားတယ်။

ဒါပေမယ့် နာမည်ပျောက်သွားတာဟာ သူတို့ရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုမရှိခဲ့ဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ် မဟုတ်ဘူး။

ယနေ့ မြန်မာ့သမိုင်းကို ပြန်ဖတ်တဲ့အခါ ဘုရင်တစ်ပါး နန်းတက်တဲ့နှစ်ကို သိတာထက် ဒီမေးခွန်းကိုပါ မေးကြည့်သင့်တယ်။

အဲဒီခေတ်မှာ အမျိုးသမီးတွေ ဘာလုပ်နေခဲ့ကြသလဲ။

ဒီမေးခွန်းကို စမေးလိုက်တာနဲ့ ရာဇဝင်စာအုပ်ထဲက လူတစ်ဝက်နီးပါးဟာ တဖြည်းဖြည်း ပြန်မြင်လာတယ်။

အဓိကရင်းမြစ်များ

• ပုဂံ၊ အင်းဝ၊ ဟံသာဝတီနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် ကျောက်စာ၊ ရာဇဝင်နှင့် တော်ဝင်မှတ်တမ်းများ
• Royal Orders of Burma နှင့် ကုန်းဘောင်နန်းတွင်းဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ သုတေသနများ
• မြန်မာဓမ္မသတ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် အမွေဆက်ခံမှုဆိုင်ရာ သမိုင်းလေ့လာချက်များ
• Shin Sawbu၊ Pwa Saw၊ Hsinbyumashin နှင့် Supayalat ဆိုင်ရာ ခေတ်သစ်သမိုင်းသုတေသနများ
• မြန်မာအမျိုးသမီးများ၏ စီးပွားရေး၊ ဘာသာရေးနှင့် လူမှုအခန်းကဏ္ဍဆိုင်ရာ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ လေ့လာချက်များ

Editor’s Note: ရှေးမြန်မာအမျိုးသမီးများအကြောင်း ရင်းမြစ်များသည် တော်ဝင်အမျိုးသမီးများကို ပိုမိုမှတ်တမ်းတင်ထားပြီး သာမန်အမျိုးသမီးများ၏ ကိုယ်ပိုင်အသံများ နည်းပါးသည်။ ကိုလိုနီခေတ်ရေးသားချက်များတွင် နန်းတွင်းအမျိုးသမီးများအပေါ် တစ်ဖက်သတ်ပုံဖော်မှု ရှိနိုင်သဖြင့် အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်ရပ်များကို အတည်ပြုထားသောအချက်နှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် ခွဲခြားဖော်ပြထားသည်။